XU HƯỚNG THỜI TRANG PATCHWORK – SỬ THI CHẮP VÁ

Hẳn đối với nhiều bạn yêu thích thời trang đường phố và các xu hướng hiện tại – “Patchwork” không còn là một từ quá xa lạ. Kĩ thuật may mặc “Chắp vá” và mang lại những màu sắc mới mẻ cùng với sự pha trộn về bề mặt chất liệu, mắt nhìn đã xuất phát từ rất lâu – Từ Châu Á, Châu Âu, Mỹ.. Hẳn các bạn còn nhớ về Boro thì bài viết này sẽ nói thêm về kỉ nguyên Patchwork trong bề dày lịch sử của nền thời trang nhân loại.

Thực ra, có khá nhiều thương hiệu nổi tiếng trên thế giới sử dụng kĩ thuật “Patchwork” trong các collection của họ. Tuy nhiên, đây không phải là một điều xuất thân từ thời trang giàu sang hay cao cấp – cái rễ chung của mọi “Patchwork” trên toàn thế giới lại nằm ở tầng lớp bình dân. Những người dân lao động chân tay – không đủ tiền để tiêu pha vào quần áo một cách thường xuyên và lành lặn được. “Cái khó ló cái khôn” – thế là các mẹ, các bà nội trợ đã nghĩ ra việc lấy các mảnh vải dư, mảnh vải thừa và kĩ thuật may đỉnh cao của mình để vá lên chỗ hư/hỏng/ lỗ/mục trên các trang phục quần áo đã quá đỗi cũ kĩ của mình.

Làm được 1 lần thì tất nhiên làm được nhiều lần – cái quần, cái áo, jacket ngày càng chi chít những miếng vá. Nhưng con người, bản chất luôn có một tâm hồn nghệ thuật bên trong, dù ở giai cấp nào , thời điểm nào – các mẹ nội trợ vẫn có thể khéo léo vá nhưng không bị thô, bị xấu – vì đơn giản, đó là tình yêu của họ với gia đình, với chồng- với con mà họ sẽ mặc.
Thực ra thì – Patchwork cũng có thể hiện trong nghệ thuật nữa. Hẳn ai cũng biết Pablo Picasso , họa sĩ trứ danh cùng với tác phẩm siêu thực nhìn vào không hiểu gì, Các bức tranh của ông cũng thể hiện một phần nào “Patchwork” trong đó với việc đắp các gam màu theo một thứ tự bất quy tắc. (Cá nhân mình cảm nhận vậy, nếu sai mong các anh chị nghệ thuật chính quy giải thích cho em và các bạn hiểu rõ hơn).
Quay lại vào thời trang – vào những thập niên 60 và 70, các nhà thiết kế thời trang cao cấp và haute couture cũng như chính thống bắt đầu để ý tới kĩ thuật “Patchwork” thông qua một cú trở mình của văn hóa đương đại mang tên “HIPPIE”. Mình cũng đã có một bài viết về “Hippie” – các bạn có thể search lại. Hippie mang “Patchwork” “Tiedye” và các cách tái sử dụng các quần áo cũ, đã qua sử dụng lên một tầm ảnh hưởng lên những tạo mẫu lớn.
Từ một khái niệm đơn giản – là tăng thời gian sử dụng tuổi thọ sử dụng của quần áo mặc hàng ngày. Patchwork đã bước chân vào giới thời trang cao cấp bằng việc thay vì dùng các mảnh vải cũ, Patchwork của giới cao cấp lúc đó sẽ sử dụng các miếng vải mới và chất liệu tốt hơn. Từ một thế bị động – Patchwork thành 1 từ chủ động thì các nhà thiết kế suy nghĩ ra các đường cắt có mục đích cho việc làm sản phẩm “Chắp vá” này.
Những năm 1960 – 1970s, khách hàng hay thị trường đã quá chán ngán với những mẫu quần áo lặp đi lặp lại, những gam màu được sử dụng như 1 chuẩn mực và không có gì mới mẻ thì Patchwork được xem như 1 cứu cánh khi kĩ thuật này tương đương với 1 kĩ năng trang trí từ màu sắc, vải vóc và đường thuê lên các sản phẩm đương thời. Thời điểm đó cũng là thời điểm mà các họa sĩ như Picasso hay Matisse thành danh và tranh của họ được yêu thích, đó cũng là 1 lí do vì sao giới thượng lưu lại yêu thích cái sự “Patchwork” này.
Đồng thời điểm đó, cùng với văn hóa Hippie và sự mở rộng của thị trường lao động bình dân cũng như tiếng nói công bằng cho giai cấp xã hội (giảm ranh giới giàu nghèo), đã mở ra một khoảng hoàng kim của handcarft, kĩ thuật thủ công. Patchwork vốn dĩ không tốn kém, dễ tự học tự làm và là một cách nào đó để cá nhân hóa các trang phục mà bản thân mặc – một thần chú biến 1 chiếc shirt đơn giản, 1 chiếc quần jean basic thành một thứ gì đó phức tạp hơn – và tất nhiên / thời trang hơn.
Cái gì được yêu thích bởi số đông sẽ trở thành một phần của văn hóa đại chúng. Patchwork cũng vậy – vượt xa những gì mà tầng lớp bình dân làm để khắc phục nền kinh tế eo hẹp của họ – Patchwork đã dần trở thành một xu hướng, một cái nhìn. Pauline Allen năm 1969 đã thiết kế ra một chiếc đầm – sử dụng màu sắc và hoa văn tương phản để tạo ra sự bất đối xứng và mất cân bằng – nhưng lại nằm trong tính toán với các khối/mảng Patchwork đắp lên hợp lí. Một hình mẫu về thời kì thằng hoa Patchwork.
Có sắp xếp thì cũng có ngẫu nhiên – thập niên 90s lại yêu thích những sự chắp vá nhìn vào là random. Chất liệu cũng ngày càng đa dạng hơn, tiếp cận được nhiều thị trường hơn. Và một trong số đó là denim – thứ chất liệu thần kỳ và thời thượng của giới trẻ vào thời điểm đó. Mr Denim đã công bố một chiếc mũ được tái chế từ vải denim cũ, sử dụng kĩ thuật “Patchwork” để làm nên 1 quả thực ấn tượng – thay đổi định kiến “đội mũ phải toàn vẹn” và tư duy chỉ áp dụng Patchwork cho mỗi quần hoặc áo. Ngay sau đó, Yves Saint Laurent và Dior cũng nhảy vào cuộc chơi này. Càng nhiều thứ sử dụng Patchwork lên sản phẩm của mình/ có cả boot, giày da nữa.
Như mình đã nói, thời trang là 1 vòng lặp tuần hoàn.
Khi hippie xuống thì Patchwork im ắng theo. Nhưng lại trồi lên với “Grunge style” của King Kurt Cobain (hẳn ai cũng nhớ ông yêu thích việc deconstruct quần áo của mình và chắp vá lên nó).
Patchwork tiếp tục ngủ đông cho đến khi 201x tới, với cụm từ streetwear / như cách Hippe bùng phát – đã trở lại một cách chậm mà chắc. Patchwork vẫn là 1 kĩ thuật được yêu thích bởi nhiều nhà tạo mẫu và thương hiệu lớn khi nó tạo ra một sự “Đắt tiền”, Thủ công và tỉ mỉ. Câu chuyện thần kì từ một đứa con của giai cấp bình dân và trở thành 1 kĩ thuật yêu thích của nền thời trang chính thống.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *